.gif "De wereld groeit als we delen")
.jpg "Vastentijd 2011")
.jpg "Twitter")
.gif "Klimaattest Vastenaktie")
Thematische onderbouwing Vastenaktie 2010
‘Op deze aarde is er plaats voor iedereen. De hele menselijke familie kan er de bronnen vinden voor een leven in waardigheid.’ Dat schrijft paus Benedictus XVI in zijn nieuwe rondzendbrief Caritas in Veritate van juli 2009. Het kan een samenvatting zijn van de boodschap die we met de Vastenaktie van 2010 willen uitdragen.
Duurzaamheid is het uitgangspunt voor de tijd die komen gaat. Voor de jaren die ons Vastenaktie te wachten staan. Met het thema voor 2010 maken we een goede start. We laten ons inspireren door de voorbeelden van mensen in het Malawische bisdom Mzuzu. Niet alleen verhalen van ellende, maar vooral ook van hoop. Want we moeten natuurlijk wel blijven uitkijken naar tekenen van de regenboog aan de hemel, dan weten we dat het noodweer voorbij is. Dat God met de mensen toekomst wil.
Veranderend klimaat
In haar jubileumcampagne, de vijftigste sinds 1961, belicht Vastenaktie net als de afgelopen paar jaar vooral het bestaan van boerenfamilies en -gemeenschappen in het Zuiden en de manier waarop zij met landbouw voorzien in hun behoefte aan voedsel en een bron van inkomsten. Deze keer speelt op de achtergrond echter ook heel duidelijk de problematiek van het veranderende klimaat. Dit is namelijk een factor die mensen in een land als Malawi in zuidelijk Afrika bedreigt in hun bestaan en in hun streven naar een betere toekomst. Klimaatverandering is voor hen nu al een onmiskenbare realiteit. Als we ze niet helpen om zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden, dan is een verbetering van hun leven misschien mogelijk maar zeker niet duurzaam.
Het veranderende klimaat raakt ons allemaal, maar niet allemaal gelijk. Wij dragen een grote verantwoordelijkheid voor het ontstaan ervan, maar hebben tevens de rijkdom vergaard om ons ertegen te wapenen. Mensen in bijvoorbeeld Malawi droegen niet bij aan de oorzaak, maar de gevolgen zijn voor hen nu al wel een realiteit die veel slachtoffers maakt. En met een nationaal product van amper zevenhonderd dollar per persoon per jaar (tegenover $36.000 in Nederland) ontberen ze de middelen om de kosten van de nodige maatregelen te dragen.
De EU en VN hebben berekend dat ontwikkelingslanden vanaf 2020 jaarlijks 136 miljard euro nodig zullen hebben om de desastreuze gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. Voor een nieuw internationaal klimaatverdrag, dat in december 2009 in Kopenhagen wordt gesloten, is becijferd dat nu al 110 miljard euro per jaar nodig is voor het voorkomen van en aanpassen aan het broeikaseffect in landen van het Zuiden. Als we het principe huldigen dat de vervuiler betaalt, ligt een groot deel van de rekening bij ons.
Behoud de Schepping
Vastenaktie benadert de problematiek van het broeikaseffect niet zozeer als een thema dat gaat over natuur en milieu, maar als een kwestie die gaat over mensen. We zijn bewoners van die ene schepping en daardoor verbonden met elkaar en met het milieu waarin we leven. Dat vraagt van ons dat we verantwoordelijke rentmeesters zijn die in het belang van volgende generaties voor de aarde zorgen. In zijn nieuwe rondzendbrief schrijft de paus daarover: ‘De kerk heeft een verantwoordelijkheid voor de schepping en dient deze naar buiten toe te laten gelden. Zij moet de aarde beschermen, het water en de lucht als gift voor iedereen. Bovenal moet de kerk de mensheid beschermen tegen haar zelfvernietiging.’
‘Behoud de schepping’ is het thema van de Vastenaktie 2010. Deze opdracht die God ons geeft, past bij onze traditie van de vastentijd: matiging, onderlinge solidariteit en het belang van immateriële waarden. Terwijl we een leefbare aarde op het spel zetten voor onze materiële consumptie, zou het eigenlijk helemaal niet moeten gaan om ‘hebben’, maar om ‘zijn’. Of zoals humanist en filosoof Koos van der Wal het onlangs zo mooi beschreef in het tijdschrift Volzin: ‘We stoken de uiterlijke bronnen op, maar ook de innerlijke. Duurzaamheid betekent echter ook duurzame verhoudingen in de gemeenschap, met meer aandacht voor elkaar en voor de schoonheid van de natuur.’
Het milieuprobleem is een gevolg van onze manier van leven. Zolang we niets doen aan onze leefstijl is het niet oplosbaar. Of zoals de paus het noemt in zijn recente encycliek: ‘Om te komen tot een nieuwe levensstijl, waarbij – met het oog op het algemeen goede – de zoektocht naar waarheid, schoonheid, goedheid en gemeenschappelijkheid bepalend zijn, is een verandering nodig van onze mentaliteit.’
Naar aanleiding van de huidige economische tegenwind stelde bisschop Punt van Haarlem in zijn bisdomblad van april 2009 terecht de vraag: ‘Zijn we in staat eenvoudiger te leven? Zijn we bereid meer te delen met anderen? Een teruglopende gezamenlijke welvaart vraagt juist om méér te delen, niet minder. Kunnen we dat: méér geven van minder?’ En evenals de paus komt ook hij uit bij wat écht belangrijk is: ‘De crisis draagt ook de kans in zich dat de mensheid zich weer meer bezint op de werkelijke waarden van het leven. (…) We zullen onze manier van leven grondig moeten veranderen.’
Ecologische voetafdruk
Het past bij het thema van een vijftigste Vastenaktie dat we verder kijken dan onze neus lang is. Natuurlijk staan we stil bij wat we hebben gedaan in die voorbije halve eeuw, hoe Vastenaktie zich ontwikkelde en waar we nu zijn uitgekomen. Het past ook bij zo’n jubileum om vooruit te blikken naar hoe de wereld eruit zal zien over twintig, dertig of nog eens vijftig jaar.
Het angstbeeld is dan wat we mogen verwachten als we niets of weinig veranderen. Als we ons deel van de schepping niet naar behoren afmaken en beheren. Het effect van onze consumptie op de natuurlijke hulpbronnen van de aarde wordt wel eens gemeten in de ecologische voetafdruk. Volgens die afdruk zou een land met maat 1,8 precies zoveel opmaken als de aarde kan dragen. Europa leeft met 4,8 duidelijk op te grote voet. Afrika komt niet verder dan 1,1 en krijgt dus niet de ruimte die haar toekomt als we eerlijk zouden delen. Individueel hebben wij Nederlanders een voetafdruk van tienduizend kilo CO2, dat is vijf keer de duurzaamheidsnorm, een flinke kloof om te overbruggen als we de opwarming van de atmosfeer willen beperken.
De leiders van de grootste wereldeconomieën kwamen tijdens hun top in Italië in juli 2009 overeen dat de uitstoot van koolstofdioxide in 2050 terug moet met tachtig procent ten opzichte van 1990. De woorden klinken mooi, maar nu de daden nog. Vooralsnog blijkt de grootste vervuiler, de Verenigde Staten, enkel bereid tot zeventien procent reductie, en dat nog eens ten opzichte van het niveau in 2005 in plaats van 1990. En ondertussen was de uitstoot van CO2 in 2007 juist gestégen met acht procent. Ontwikkelingslanden doen het voorstel om eerst dan maar eens veertig procent te beperken in 2020, een eis die ook de westerse Vastenaktie-organisaties stellen, daarin gesteund door ondermeer de Nederlandse bisschoppen.
Datum laatste wijziging: 23 november 2009
‘Op deze aarde is er plaats voor iedereen. De hele menselijke familie kan er de bronnen vinden voor een leven in waardigheid.’ Dat schrijft paus Benedictus XVI in zijn nieuwe rondzendbrief Caritas in Veritate van juli 2009. Het kan een samenvatting zijn van de boodschap die we met de Vastenaktie van 2010 willen uitdragen.
Duurzaamheid is het uitgangspunt voor de tijd die komen gaat. Voor de jaren die ons Vastenaktie te wachten staan. Met het thema voor 2010 maken we een goede start. We laten ons inspireren door de voorbeelden van mensen in het Malawische bisdom Mzuzu. Niet alleen verhalen van ellende, maar vooral ook van hoop. Want we moeten natuurlijk wel blijven uitkijken naar tekenen van de regenboog aan de hemel, dan weten we dat het noodweer voorbij is. Dat God met de mensen toekomst wil.
Veranderend klimaat
In haar jubileumcampagne, de vijftigste sinds 1961, belicht Vastenaktie net als de afgelopen paar jaar vooral het bestaan van boerenfamilies en -gemeenschappen in het Zuiden en de manier waarop zij met landbouw voorzien in hun behoefte aan voedsel en een bron van inkomsten. Deze keer speelt op de achtergrond echter ook heel duidelijk de problematiek van het veranderende klimaat. Dit is namelijk een factor die mensen in een land als Malawi in zuidelijk Afrika bedreigt in hun bestaan en in hun streven naar een betere toekomst. Klimaatverandering is voor hen nu al een onmiskenbare realiteit. Als we ze niet helpen om zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden, dan is een verbetering van hun leven misschien mogelijk maar zeker niet duurzaam.
Het veranderende klimaat raakt ons allemaal, maar niet allemaal gelijk. Wij dragen een grote verantwoordelijkheid voor het ontstaan ervan, maar hebben tevens de rijkdom vergaard om ons ertegen te wapenen. Mensen in bijvoorbeeld Malawi droegen niet bij aan de oorzaak, maar de gevolgen zijn voor hen nu al wel een realiteit die veel slachtoffers maakt. En met een nationaal product van amper zevenhonderd dollar per persoon per jaar (tegenover $36.000 in Nederland) ontberen ze de middelen om de kosten van de nodige maatregelen te dragen.
De EU en VN hebben berekend dat ontwikkelingslanden vanaf 2020 jaarlijks 136 miljard euro nodig zullen hebben om de desastreuze gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. Voor een nieuw internationaal klimaatverdrag, dat in december 2009 in Kopenhagen wordt gesloten, is becijferd dat nu al 110 miljard euro per jaar nodig is voor het voorkomen van en aanpassen aan het broeikaseffect in landen van het Zuiden. Als we het principe huldigen dat de vervuiler betaalt, ligt een groot deel van de rekening bij ons.
Behoud de Schepping
Vastenaktie benadert de problematiek van het broeikaseffect niet zozeer als een thema dat gaat over natuur en milieu, maar als een kwestie die gaat over mensen. We zijn bewoners van die ene schepping en daardoor verbonden met elkaar en met het milieu waarin we leven. Dat vraagt van ons dat we verantwoordelijke rentmeesters zijn die in het belang van volgende generaties voor de aarde zorgen. In zijn nieuwe rondzendbrief schrijft de paus daarover: ‘De kerk heeft een verantwoordelijkheid voor de schepping en dient deze naar buiten toe te laten gelden. Zij moet de aarde beschermen, het water en de lucht als gift voor iedereen. Bovenal moet de kerk de mensheid beschermen tegen haar zelfvernietiging.’
‘Behoud de schepping’ is het thema van de Vastenaktie 2010. Deze opdracht die God ons geeft, past bij onze traditie van de vastentijd: matiging, onderlinge solidariteit en het belang van immateriële waarden. Terwijl we een leefbare aarde op het spel zetten voor onze materiële consumptie, zou het eigenlijk helemaal niet moeten gaan om ‘hebben’, maar om ‘zijn’. Of zoals humanist en filosoof Koos van der Wal het onlangs zo mooi beschreef in het tijdschrift Volzin: ‘We stoken de uiterlijke bronnen op, maar ook de innerlijke. Duurzaamheid betekent echter ook duurzame verhoudingen in de gemeenschap, met meer aandacht voor elkaar en voor de schoonheid van de natuur.’
Het milieuprobleem is een gevolg van onze manier van leven. Zolang we niets doen aan onze leefstijl is het niet oplosbaar. Of zoals de paus het noemt in zijn recente encycliek: ‘Om te komen tot een nieuwe levensstijl, waarbij – met het oog op het algemeen goede – de zoektocht naar waarheid, schoonheid, goedheid en gemeenschappelijkheid bepalend zijn, is een verandering nodig van onze mentaliteit.’
Naar aanleiding van de huidige economische tegenwind stelde bisschop Punt van Haarlem in zijn bisdomblad van april 2009 terecht de vraag: ‘Zijn we in staat eenvoudiger te leven? Zijn we bereid meer te delen met anderen? Een teruglopende gezamenlijke welvaart vraagt juist om méér te delen, niet minder. Kunnen we dat: méér geven van minder?’ En evenals de paus komt ook hij uit bij wat écht belangrijk is: ‘De crisis draagt ook de kans in zich dat de mensheid zich weer meer bezint op de werkelijke waarden van het leven. (…) We zullen onze manier van leven grondig moeten veranderen.’
Ecologische voetafdruk
Het past bij het thema van een vijftigste Vastenaktie dat we verder kijken dan onze neus lang is. Natuurlijk staan we stil bij wat we hebben gedaan in die voorbije halve eeuw, hoe Vastenaktie zich ontwikkelde en waar we nu zijn uitgekomen. Het past ook bij zo’n jubileum om vooruit te blikken naar hoe de wereld eruit zal zien over twintig, dertig of nog eens vijftig jaar.
Het angstbeeld is dan wat we mogen verwachten als we niets of weinig veranderen. Als we ons deel van de schepping niet naar behoren afmaken en beheren. Het effect van onze consumptie op de natuurlijke hulpbronnen van de aarde wordt wel eens gemeten in de ecologische voetafdruk. Volgens die afdruk zou een land met maat 1,8 precies zoveel opmaken als de aarde kan dragen. Europa leeft met 4,8 duidelijk op te grote voet. Afrika komt niet verder dan 1,1 en krijgt dus niet de ruimte die haar toekomt als we eerlijk zouden delen. Individueel hebben wij Nederlanders een voetafdruk van tienduizend kilo CO2, dat is vijf keer de duurzaamheidsnorm, een flinke kloof om te overbruggen als we de opwarming van de atmosfeer willen beperken.
De leiders van de grootste wereldeconomieën kwamen tijdens hun top in Italië in juli 2009 overeen dat de uitstoot van koolstofdioxide in 2050 terug moet met tachtig procent ten opzichte van 1990. De woorden klinken mooi, maar nu de daden nog. Vooralsnog blijkt de grootste vervuiler, de Verenigde Staten, enkel bereid tot zeventien procent reductie, en dat nog eens ten opzichte van het niveau in 2005 in plaats van 1990. En ondertussen was de uitstoot van CO2 in 2007 juist gestégen met acht procent. Ontwikkelingslanden doen het voorstel om eerst dan maar eens veertig procent te beperken in 2020, een eis die ook de westerse Vastenaktie-organisaties stellen, daarin gesteund door ondermeer de Nederlandse bisschoppen.
Datum laatste wijziging: 23 november 2009
 (5).gif "Vastenaktie is onderdeel van Cordaid, na klikken gaat u naar de website van Cordaid"){kind=logo}
.gif "ANBI")