Geschiedenis van de christelijke vastentijd
Anders dan de islamitische ramadan gaat de christelijke vastenmaand niet terug op een door de Bijbel opgelegde regel. In het Nieuwe Testament is vasten iets waartoe een mens zelf beslist, voor zichzelf en zonder eerzucht.

In de loop der tijd werd het vasten een wijze om zich voor te bereiden op religieuze feesten. Vanaf de vierde eeuw werd vasten een voorbereiding op Pasen, geïnspireerd door de veertig dagen die Jezus doorbracht in de woestijn. Tegelijkertijd met de opkomst van de islam in de zevende eeuw ging de christelijke vasten- of veertigdagentijd meer en meer gepaard met het geven van aalmoezen aan armen en gebrekkigen.

In de Middeleeuwen kreeg het vasten een door de kerk opgelegd karakter. Dat is lang zo gebleven. Tot ver in de 20ste eeuw hadden katholieken een vastenplicht: één maaltijd per dag, zonder vlees. En niet snoepen! Katholieken boven de vijftig herinneren zich het vastentrommeltje om het snoepgoed tijdens de vastentijd in op te sparen.

In 1967 werd de officiële vastenwet afgeschaft. Het was toen eigenlijk al in onbruik geraakt. Alleen Aswoensdag en Goede Vrijdag gelden sindsdien nog als officiële vastendagen.

Tegenwoordig geeft ieder op eigen en persoonlijke manier invulling aan de vastentijd, geïnspireerd door naastenliefde en een behoefte aan geestelijke verdieping. Vastenaktie geeft daar elk jaar opnieuw vorm en inhoud aan.

De historie van Vastenaktie
De Stichting Bisschoppelijke Vastenaktie Nederland, kortweg Vastenaktie, werd in 1961 opgericht om een nieuwe invulling te geven aan de katholieke vastentraditie. Solidariteit met de minderbedeelden in het Zuiden en bezinning waren van meet af aan de hoofdelementen van die invulling. De zes weken voor Pasen werden een tijd van concreet en geïnspireerd campagne voeren voor solidariteit met de onderdrukte medemens, geheel in de lijn van de katholieke sociale leer. Inkeer, bezinning en soberheid gingen gepaard met een oproep tot delen.

In de jaren zestig en zeventig stegen de ingezamelde opbrengsten snel dankzij de inzet van een groeiend netwerk van missionaire en diaconale werkgroepen.

Vastenaktie is altijd meegegaan met haar tijd, niet alleen in het bedenken van steeds weer actuele en zinvolle campagnes, maar ook in de eigen organisatie. Zo besloot het bestuur in 2000 om Vastenaktie onder te brengen bij de katholieke ontwikkelingsorganisatie Cordaid (waar ook Memisa, Mensen in Nood, Kinderstem, Bond Zonder Naam en Cordaid Microkrediet deel van uitmaken).

Deze samenwerking stelt Vastenaktie in staat om haar kleinschalige en kerkelijke karakter te combineren met de schaalvoordelen van een grote en professionele organisatie.

Moderne campagnes, transparant en doelgericht projectenwerk met behoud van haar kernwaarden: bezinning, spiritualiteit en solidariteit, dat is waar Vastenaktie vandaag de dag voor staat. En dat alweer vijftig jaar lang!